Filmmuziek: van stomme film tot …

Filmmuziek: van stomme film tot …

14/06/2018
/ / /
Comments Closed

De geschiedenis van de filmmuziek begint bij de stomme film. Tot ongeveer 1930 was het gebruikelijk om livemuziek te brengen bij een filmvertoning. Meestal speelde een pianist of een klein ensemble muziek ter ondersteuning van verfilmde scènes. Later zou de filmmuziek gaandeweg aan groot belang blijven winnen.

Enkele films uit een ver verleden blijven ondermeer bij door hun muziek zoals bijv. de Britse film noir uit 1949 “The Third Man” (acteurs : Joseph Cotten, Orson Welles en Alida Valli e.a.). De herkenbare filmmuziek werd gecomponeerd door Anton Karas (Wenen, 7 juli 1906 – Wenen, 10 januari 1985), een Oostenrijkse citerspeler die mee door zijn compositie van het titellied, de film onvergetelijk zou maken.
Of denken we aan (de met 7 oscars bekroonde verfilming van) “The Bridge on the River Kwai” uit 1957 (acteurs : Alec Guiness, William Holden, Jack Hawkins, Sessue Hayakawa e.a). De ingehuurde componist, Malcolm Arnold, ontving een Oscar voor beste filmmuziek. Het overbekende deuntje in de film, gefloten door de Britse krijgsgevangen in het Japanse kamp, “Colonel Bogey Mars”, was echter van de Britse componist Frederick Joseph Ricketts (de Engelse mars-koning) uit 1914 (Ratcliffe, 21 februari 1881 – Reigate, 15 mei 1945). Dit deuntje werd het populaire herkenningsnummer van de film.

Hieronder 2 films die mij, mede door hun muzikale omlijsting, steeds zullen bijblijven :

Ascenseur pour l’échafaud (“Lift naar het schavot”), Franse film noir uit 1958 :

Miles (Dewey) Davis : Amerikaanse jazzcomponist, trompettist en multi-instrumentalist (IIlinois, 26 mei 1926 – Californië, 28 september 1991). Miles wordt beschouwd als één van de belangrijkste en invloedrijkste jazzmuzikanten van de 20e eeuw.

De film, geregisseerd door Louis Malle (amper 25 op dat moment) werd mee aanzien als inspiratiebron voor de latere “Nouvelle Vague”, Frans filmgenre (acteurs : Jeanne Moreau, Lino Ventura en Maurice Ronet e.a.).

Miles Davis zou in december 1957 samen met zijn 4 medemuzikanten, onvoorbereid de filmmuziek van deze film uitwerken op amper twee dagen tijd. Zoals Louis Malle het verhoopt had, won de film de Louis-Delluc Prijs in 1957. De naam van Miles Davis werd toegevoegd aan de filmaffiche, zijn grote filmcontributie werd algemeen erkend en er volgden uitgebreide persvermeldingen.

Soylent Green Science-fiction film uit 1973 :

Symfonie nr. 6 – “Pastorale” van Ludwig van Beethoven (Bonn, 16 december 1770 – Wenen, 26 maart 1826).

Deze klassieker onder de science-fiction films, geregisseerd door Richard Fleischer, componist Fred Myrow, waarvan het verhaal zich afspeelt in 2022, is beklijvend in zijn genre (acteurs : Joseph Cotten, Charlton Heston, Edward G. Robinson, Leigh Taylor-Young e.a.). De film werd gemaakt in een tijd waarin de Club van Rome bekendheid verwierf (particuliere stichting opgericht in 1968 door Europese wetenschappers die hun bezorgdheid over de toekomst van de wereld voor het voetlicht wilden brengen. De Club van Rome bestaat tot op vandaag).

Tijdens een ontroerende scène met een schitterende Edward G. Robinson, is het Symfonie nr. 6 “Pastorale” van Ludwig van Beethoven die ervoor zorgt dat deze scène naar een hoger niveau getild wordt en de kijker verstomd achterlaat. Deze prachtige symfonie onderlijnt het ontwapenend en idyllisch kader dat geboden wordt. De schrille, confronterende tegenstelling met overige, donkere beelden en duistere muziek uit de film, worden ondermeer hierdoor zeer duidelijk in beeld gebracht.

Hoe kunnen we de filmmuziek van Ennio Morricone “The Good, the Bad and the Ugly” (1966) of “Once upon a time in the West” (1968) e.a. achterwege laten ? Of “The Piano” uit 1993 met muziek van de bekende Britse componist Michael Nyman ? Beslist eveneens te onthouden is “Il Postino” uit 1994 met Oscar voor de Beste Originele muziek door James Newton Howard en Luis Enriquez Bacalov ?
Of tevens de sterke verfilming “Hable con ella” uit 2002 met schitterende muziek van Alberto Iglesias.

Waarmee best te eindigen … ? Het stuk “filmmuziek” werd uitvoeriger dan ik me had voorgenomen. Gaandeweg raakte ik verstrikt in de veelzijdigheid en uitgebreide keuzemogelijkheden. Geniet van uw persoonlijke ontdekkingsreis doorheen het veelzijdig aanbod van “filmmuziek” !

Rita Verbist – juni 2018

Comments are closed.